Wiedza o rozwoju budowlanym zamku jest jedynie częściowa, gdyż nie przeprowadzono jeszcze badań historyczno-budowlanych całego terenu. Jedynie trzy młodsze części zamku przeznaczone do rozbiórki zbadał w 1975 roku Zdeněk Gardavský. Obecnie opieramy się głównie na badaniach źródeł historycznych i archiwalnych.
Zamek został zbudowany jako kamienna budowa typu stołp na skalistym wzgórzu nad zbiegiem rzek Ostrawica i Łucyna. Początki budowy zamku datowane są na drugą połowę XIII wieku. We wczesnej fazie gotyckiej trzon zamku stanowiła trapezoidalna budowla pałacowa z obronną pryzmatyczną wieżą (stołpem) w odsłoniętym północno-wschodnim narożniku. Połączona była z nią od południa ufortyfikowana brama z mostem zwodzonym, a jeszcze dalej od południa wieżowym budynkiem pałacowym, który łączył się z piętrowym pałacem południowym. Od południa i zachodu zamek chronił teren opadający naturalnie w kierunku rzek, a od północy i wschodu fosa.
Jako budulec użyto gruboziarnistego piaskowca karbońskiego śląsko-ostrawskiego, tzw. zlepieńca zamkowego, który wydobywano w kamieniołomach oddalonych od około 400 do 500 metrów od terenu zamku. Kamieniołomy te wykorzystywano jeszcze w XIX wieku jako źródło materiału budowlanego.
Pod koniec XIV wieku, kiedy zamek utracił już funkcję chroniącą granicę państwową, przypuszczamy, że za Tworkowskich dokonano niewielkich przeróbek wewnętrznego pałacu, mających na celu poprawę komfortu życia. Do okresu tego należy zaliczyć budowę prostokątnego pałacu zachodniego zamku wewnętrznego z „salą rycerską” na piętrze, a prawdopodobnie także dobudowanie skrzydła północnego, sięgającego aż do stołpu, z kaplicą zamkową na piętrze. W XV wieku nastąpiły późnogotyckie przebudowy i modernizacje systemu fortyfikacyjnego w odpowiedzi na powszechne już użycie broni palnej. Niewątpliwie wówczas powstały oba bastiony armatnie.
W XVI wieku za panowania Sedlnickich z Choltic zamek został przebudowany na reprezentacyjną rezydencję renesansową. Pierwszy etap budowy przypadł na lata 1530–1548, kiedy to wybudowano dziedziniec. Obronę zamku wzmocniono budową ambrazur działowych oraz hakownicowych. Etap ten dokumentuje pamiątkowa kamienna tablica z datą 1548, którą w wieży wejściowej umieścił Jan Sedlnicki z Choltic. Druga faza, szczyt renesansu, przypadła na okres panowania Jerzego Sedlnickiego w latach 1551–1560 i została upamiętniona kamienną płytą z łacińskim napisem i datą 1560, wmurowaną w fasadę zamku wewnętrznego. Przekształcono go w renesansowy pałac o zamkniętym czteroskrzydłowym planie z niewielkim wewnętrznym dziedzińcem. Były to drobne ingerencje budowlane, które zasadniczo respektowały jeszcze gotycki układ materiałów architektonicznych i dawny mur obwodowy. Formę renesansową wykorzystywali włoscy murarze i kamieniarze przy nowych ramach okiennych, drzwiach czy bramach wejściowych oraz przy budowie nowych sklepień. W tym okresie wybudowano także browar zamkowy, słodownię, destylarnie i pomieszczenia mieszkalne dla urzędników. Prawdopodobnie powstał pierścień zewnętrznych obwarowań wzmocnionych okrągłymi bastionami. Wjazd do zamku zapewniała brama z wieżą, wówczas prawdopodobnie dwuosiową, z przejazdem o sklepieniu kolebkowym i bocznym przejściem dla pieszych. Obok obecnego przejazdu zachowały się obudowy renesansowego sklepienia kolebkowego.
Renesansowy wygląd zamku zatarły późniejsze przebudowy, o czym świadczą renesansowe i starsze elementy dekoracyjne architektury, które wtórnie wykorzystano w murze jako elementy konstrukcyjne. Wczesnonowożytne barokowe przeróbki zamku są dziś trudne do odnalezienia. W XVII wieku chodziło o naprawę budynków zniszczonych w czasie wojny trzydziestoletniej. W sprawie generalnego remontu zamku istnieje raport z 1703 roku. Zastosowano w nim formy barokowe przy podziale nowo otynkowanych fasad, w nowych otworach okiennych i drzwiowych, w barokowych typach sklepień, stropów i dachów na nowych budynkach gospodarczych. Prawa do reprezentacyjnej funkcji tej rezydencji znacznie spadły od roku 1676, kiedy to w Bílovcu na stałe zamieszkała ostatnia rodzina Sedlnickich.
Inne drobne późnobarokowe lub wczesnoklasycystyczne przebudowy zabudowy pod koniec XVIII i na początku XIX wieku spowodowane były koniecznością naprawy zniszczeń poniesionych w trakcie wojny z Prusami w latach 1778-1779. W XIX wieku przebudowano wieżę bramną, w której wstawiono klasycystyczne sklepienie o mniejszej rozpiętości. Przestrzenie powstałe w wyniku zwężenia przejazdu przepięto sklepieniami w formie belek poprzecznych. Jak wyglądał zamek mniej więcej w połowie XIX wieku, można zobaczyć na weducie Jakoba Alta.
Okres XIX wieku to także czas stopniowego upadku zamku. Zniszczenie wynikało głównie z zaniedbań w konserwacji. W 1844 roku zawaliła się gotycka część zachodnia i północno-zachodnia pałacu. Na potrzeby browaru, destylarni, urzędników i zarządcy zamku wybudowano w tym miejscu, całkowicie losowo, budynki mieszkalne i gospodarcze.
W 1872 roku spłonął budynek operacyjny browaru zamkowego. Dużo bardziej niszczycielskie były jednak zniszczenia spowodowane szkodami górniczymi, które zaczęły się ujawniać od lat 70-tych XIX wieku. Zadośćuczynienie finansowe za szkody, które rodzina Wilczków otrzymała od firmy Kolej Północna Cesarza Ferdynanda, zostało przeznaczone na ostatni remont strukturalny całego kompleksu w latach 1896–1897, ale ponownie jedynie na budowę dodatkowych budynków gospodarczych.
W XX wieku zamek stopniowo popadał w ruinę. W 1927 r. część zamku uprzątnięto, a otwory okienne i drzwiowe zabito deskami. W 1933 roku rozebrano większość dachów i zasypano obszerne piwnice zamkowe, a w 1937 roku zamknięto cały teren. W 1944 r. podczas bombardowania powietrznego w pobliżu budynku spadły bomby odłamkowe, które uszkodziły północną zabudowę peryferyjną.
W latach 1945–1958 administratorem obiektu było Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie – Kopalnia Trojice. Po 1958 roku nowym użytkownikiem obiektu została Okręgowa Komisja Krajowa Śląskiej Ostrawy, która w ramach pracy tymczasowej uporządkowała teren przed zamkiem i rozebrała pozostałe domy mieszkalne z XIX wieku. W 1962 roku Regionalny Ośrodek Opieki nad Zabytkami i Ochrony Przyrody w Ostrawie uznał „ruiny zamku” za zabytek kultury.
W 1972 roku Lea Wiegandová z Muzeum Ostrawskiego rozpoczęła badania archeologiczne na dziedzińcu zamkowym za pomocą sondy. Ze względów bezpieczeństwa i technicznych, nie kontynuowano wówczas dalszych badań archeologicznych.
W 1974 r. Zdeněk Gardavský przygotował badania historyczno-budowlane części wejściowej zamku, a w 1975 r. przygotował dokumentację fotograficzną do badania historyczno-budowlanego „zamku górnego”, która jednak nigdy nie została zrealizowana. W 1979 roku rozpoczęto budowę piwnicy winnej Rotunda, która zajęła miejsce północno-zachodniej gotyckiej baszty, przylegającej do niej ściany frontowej i części murów pałacu zamkowego od strony północno-zachodniej. W latach 1981-1982 odpowiedzią ochrony zabytków na te niszczycielskie ingerencje była próba zapewnienia badań archeologicznych, architektoniczno-historycznych i geologicznych obszaru zamku. W międzyczasie Okręgowa Komisja Krajowa Śląskiej Ostrawy bez wiedzy konserwatorów przeprowadziła rekultywację całego terenu ciężkim sprzętem, co całkowicie uniemożliwiło prowadzenie badań. W wyniku sporów, a także niekonsekwentnej opieki w XX wieku, zabytkowy charakter budowli pod koniec XX wieku został praktycznie zniszczony. Do dziś przetrwały jedynie ruiny części pałacu zamkowego, niewielka część fortyfikacji oraz renesansowa wieża wejściowa.
Po roku 2000 rozpoczęto budowę nowego zamku, którego przeznaczeniem było wykorzystanie go do celów kulturalnych. Zabezpieczono i naprawiono korpus rdzenia zamku i pokryto go nowym dachem dwuspadowym. Nieestetyczne konstrukcje ceglane oraz betonowe z lat 70. i 80. XX w. otynkowano, aby ukryć różnicę pomiędzy ścianami kamiennymi i ceglanymi. Dziś w pałacu, choć nie w pierwotnym pomieszczeniu, mieści się sala ceremonialna, kaplica, ekspozycja herbów i kuźnia, a w podziemiach wystawa poświęcona historii zamku, zbrojownia i izba tortur.
Zabudowa wschodnia przedzamcza została odbudowana w pierwotnym układzie, otynkowana i okrytym nowym dachem pokrytym paloną dachówką, a także wyremontowany mansardowy dach wieży wejściowej. Na poddaszu dobudówki znajduje się galeria zamkowa, która umożliwia wielofunkcyjne wykorzystanie jej przestrzeni. Na parterze znajdują się pomieszczenia administracyjne zamku oraz mała sala, w której odbywają się imprezy prywatne lub publiczne. W 2009 roku w północno-zachodniej części kompleksu wybudowano dużą salę, która dziś służy jako wielofunkcyjna przestrzeń do organizacji wydarzeń towarzyskich. Na ścianie wewnątrz sali znajduje się duża drewniana rzeźba przedstawiająca rozwój i historię zamku. Nad salą dobudowano taras pokryty gontem. W dolnej, najbardziej wysuniętej na zachód części zamku znajduje się amfiteatr, który służy głównie do organizacji wydarzeń kulturalnych, najczęściej koncertów lub przedstawień teatralnych.
Badania archeologiczne
Badania archeologiczne na terenie Zamku Śląskoostrawskiego (pałacu) nigdy nie zostały w pełni przeprowadzone. Największe badania przeprowadzono w latach 1971–1973, następnie w 1981 r., a ostatnio w 2011 r. na dziedzińcu. W 1971 roku przeprowadzono badania za pomocą sondy po zachodniej stronie dziedzińca zamkowego, a następnie w latach 1972-1973 archeologiczne badania ratownicze w rejonie dziedzińca przed budynkiem zamkowym, sonda miała wymiary 3 x 18 m. Pod powierzchnią pojawiła się najmłodsza nawierzchnia z tzw. piaskowca godulskiego (ułożona do wzoru) i łupki metamorficzne. Badania te przeprowadzono pod kierownictwem archeolog Lei Wiegandovej z Muzeum Ostrawskiego. Uzyskano ponad 1400 fragmentów ceramicznych płytek i naczyń. Znaleziono także liczne przedmioty metalowe i kościane.
Znaleziska datowane są od początków zamku aż do XVII wieku. Znaleziono fragmenty garnków, kubków i dzbanków z najstarszego okresu zamku. Drugą połowę XV wieku reprezentują fragmenty kafli z motywem św. Jerzego, a podobne fragmenty ze scenami figuralnymi można datować na rok 1500, np. płaskorzeźba przedstawiająca mężczyznę w hełmie. Znaczący jest fragment renesansowego pieca z półpostacią brodatego proroka, który datuje się na połowę XVI wieku.
Znajduje się tu także duża kolekcja fragmentów tzw. płytek tapetowych. Ze względu na niekompletną, małą skalę badań oraz zniszczone warstwy geologiczne nie jest możliwe wyciągnięcie zbyt szczegółowych i kompleksowych wniosków.
